Sự kiện tàu Panay cũng khiến Hirohito nhanh chóng được người Mỹ chú ý. Ngày 14 tháng 12, Nhật báo Chicago đăng dòng tít lớn cảnh cáo SẼ CHẤM DỨT QUAN HỆ VỚI NHẬT nếu «Nhật hoàng» không có câu trả lời nhanh chóng với «đòi hỏi của Tổng thống Roosevelt yêu cầu Nhật phải xin lỗi, bồi thường và bảo đảm không tái diễn các hành động tấn công người Mỹ ở Trung Quốc». Dưới tiêu đề «Đòi hỏi của Mỹ đối với Mikado» là bức ảnh Hirohito nhỏ bé, đeo kính, mặc quân phục cưỡi trên lưng con bạch mã to lớn. Tờ Thời sự Nhật báo còn ám chi Nhật hoàng có quyền lực chính trị thật sự và do đó phải chịu trách nhiệm về vụ đánh đắm tàu chiến Mỹ. Tuy nhiên, những sự phơi bày của báo chí như thế còn rất hiếm.
Tờ Thời báo New York và Bưu điện Washington có thiên hướng coi Nhật Bản như một chính thể thống nhất hay chì chú trọng vào các
«Tướng lĩnh Nhật Bản», «giới quân phiệt» và «những kè cực đoan trong quân đội». Tờ Thời báo Los Angeles đăng xã luận ngày 14 tháng 12 trong đó có đoạn thông điệp Roosevelt gửi Nhật hoàng về sự kiện tàu Panay:
« … mong muốn kêu gọi sự quan tâm đến một thực tế là lực lượng vũ trang Nhật Bản chi phục tủng sự điều khiển của Nhật hoàng và không … phục tủng chính phủ Nhật mà đại diện là Nội các… Bộ chi huy tối cao Nhật có thật sự tuân lệnh hay điều khiển Nhật hoàng dĩ nhiên là một vấn đề khác. Nhưng tính hai mặt trong nhà nước Nhật khiến chính phủ Nhật rất khó tiếp xúc.»
Như vậy, tờ Thời báo Los Angeles đã bỏ ngỏ vấn đề về quyền hành thật sự của Nhật hoàng.
Xét theo nhận định của những tờ nhật báo lớn này thì Hirohito hầu như không liên quan đến quá trình hoạch định chính sách ở Nhật. Trong một số ít trường hợp ngoại lệ thì ông chi tồn tại (nếu có) trong tâm trí người Mỹ chủ yếu như một ‘kẻ bung xung’ không có quyền hành gì. Tình hình quan hệ với Nhật ngày một xấu đi sau năm 1937 càng tô đậm thêm hình tượng này. Hình ảnh khắc sâu đối với nước Mỹ về Thiên hoàng Nhật Bản cho tới tận sự kiện Trân Châu cảng là một ông vua trị vì mà không có thực quyền – không hề tham dự vào quyết sách chính trị nhưng vẫn tại vị bởi các quyết định chính trị và dù không có ảnh hưởng gì đối với tư tưởng của các cố vấn nhưng luôn luôn và trong mọi việc đều ngoan ngoãn tuân theo lời khuyên của cố vấn. Những phỏng đoán này vừa sai lâm vừa ngoan cố. Do từ lâu hình ảnh sai lệch của Minh Trị Thiên hoàng đã ghi khắc trong tâm trí người Mỹ nên những ý nghĩ này còn tồn tại lâu dài đến tận sau vụ Trân Châu cảng. Bị ám ảnh bởi hình tượng bất di bất dịch về một ‘ông vua bù nhìn’ nên nhận thức của Mỹ về Hirohito và quá trình hoạch định chính sách của Nhật dãn tới cuộc chiến tranh Thái Bình Dương đã không hề xuất phát từ thực tế.
Từ khóa tìm kiếm nhiều:
chien tranh nhat ban, Nhật
hoàng hirohito

