Thứ Tư, 1 tháng 7, 2015

Nhật Bản đã phát động cuộc chiến tranh ở Trung Quốc

      Những tập đoàn cầm quyền Nhật Bản đã phát động cuộc chiến tranh ở Trung Quốc trong đó Hirohito và quyền lực của ngai vàng đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Nói một cách chính thức thì quân đội của Nhật hoàng đang trừng phạt quân đội của Tưởng Giới Thạch và gieo ơn mưa móc của Thiên hoàng chứ không phải là gây ra sự hỗn loạn và gieo ra sự tàn bạo. Vai trò mang tính hình tượng của Hirohito làm rối rắm mối quan hệ giữa các nguyên tắc của chính phủ về hòa bình và các chính sách về vũ lực.

Nhật Bản đã phát động cuộc chiến tranh ở Trung Quốc
    
     Cá nhân ông làm cho toàn bộ hành động quân sự trông có vẻ như vừa có đạo đức vừa hợp lý. Nhìn từ bên ngoài, ông là hình mẫu của giáo lý xã hội Nhật Bản, hiện thân của những truyền thống quý tộc và quốc gia, một biểu tượng của những ý định tự cho là nhân từ của mình. Vai trò người chi huy tối cao của ông trong việc vạch sách lược chiến tranh và chỉ đạo cuộc chiến từ đằng sau hậu trường đều được nguy trang một cách có chủ ý. Nhưng những kinh nghiệm mà ông thu lượm được khi đóng vai trò này trong bốn năm đâu của cuộc chiến tranh chống Quốc dân đảng đã làm thay đổi thái độ của ông về chiến tranh nói chung và cuối củng khiến ông trở nên sẵn sàng mạo hiểm sự an toàn của đất nước vì những mục đích to lớn hơn.
      Hirohito không coi Trung Quốc là một quốc gia "hiện đại" và có lẽ chưa bao giờ tin rằng cuộc xâm lược của Nhật ở đây là một sai lâm. Ông ủng hộ chính sách không tuyên chiến với Trung Quốc dồng thời ban hành và đích thân phê chuẩn quyết định bãi bỏ những hạn chế trong luật pháp quốc tế về đối xử với tù binh chiến tranh Trung Quốc như phó tham mưu trưởng Lục quân đã nêu trong một chi thị ngày 5 tháng 8 năm 1937: "Trong tình hình hiện nay, để phát động chiến tranh toàn diện ở Trung Quốc, Đế chế sẽ không áp dụng hay hành động tuân theo các điều khoản cụ thể của Hiệp ước về Luật pháp và Tập quán Chiến tranh trên bộ và các Hiệp ước khác về Luật lệ Chiến tranh". Cũng thông báo này đã chỉ đạo các sĩ quan tham mưu ở Trung Quốc ngừng sử dụng cụm từ "tù binh chiến tranh''. Trong suốt cuộc chiến tranh ở Trung Quốc, quân đội Nhật đã bắt sống hàng chục nghìn binh lính Trung Quốc mỗi năm. Nhung cho đến cuối cuộc chiến, chính quyền Nhật tuyên bố giam giữ hàng chục nghìn tù binh phương Tây nhưng chi thừa nhận giam giữ có 56 tù binh chiến tranh Trung Quốc.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: chien tranh nhat ban, Nhật hoàng hirohito
 

Hai yếu tố mới làm gia tăng áp lực cho Nhật Hoàng

       Trong toàn bộ chuỗi hỗn tạp các cuộc khủng hoảng quốc tế dưới thời ba thủ tướng Hiranuma, Abe và Yonai, Hirohito hài lòng đứng nhìn diễn biến của cả cuộc chiến tranh ở Trung Quốc và chính sách nam chinh. Không lần nào ông cho thấy nỗ lực cá nhân trong việc rút quân Nhật ra khỏi cuộc chiến đang bế tắc ở Trung Quốc. Và vì chính sách của Nhật đối với Trung Quốc không hề thay đổi nên quan hệ với Mỹ cũng không thể tiến triển. Với niềm tin rằng chính sách nam chinh là một sách lược đúng đắn, Hirohito chủ yếu chi lo ngại về phản ứng của Anh và Mỹ nếu Hải quân tiếp tục tiến về phía nam mà thôi.

Hai yếu tố mới làm gia tăng áp lực cho Nhật Hoàng

        Đến mùa hè 1940, hai yếu tố mới lại xuất hiện làm gia tăng áp lực đẩy Nhật hoàng đến gần hơn với những kẻ ủng hộ liên minh với Đức. Một là cuộc chinh phạt Tây Âu của đội quân tử thần của Đức, khiến nước Anh giờ đây hoàn toàn đơn độc và đứng trước bờ vực bị xâm lược; thứ hai là sự điều chỉnh trong chính sách ngoại giao của Liên Xô dưới hình thức hiệp ước của Stalin với Hitler. Động thái của Liên Xô dường như đã tiếp thêm sức mạnh cho liên minh phe Trục trong khi cũng làm tăng nỗi lo Nga sẽ tăng cường viện trợ quân sự cho Tưởng Giới Thạch. 
       Trong bối cảnh của các cuộc chinh phạt quân sự chớp nhoáng và diễn biến ngoại giao căng thẳng này, Hirohito dao động, không biết nên giữ vững lập trường chống chủ trương của phe quần đội muốn tham gia Hiệp ước ba bên chống lại Mỹ và Anh hay thay đổi lập trường và phê chuẩn ước muốn của phe quân đội. Dù thế nào đi chăng nữa thì quyết định của ông cũng không xuất phát nhiều từ các mục tiêu lý tưởng chung với phe Quốc xã mà chủ yếu từ mục tiêu bảo tồn sự thống nhất của Nhật Bản.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: lich su nhat ban, nhật hoàng
 

Hirohito có vai trò tích cực trong việc chỉ định các nhân sự cao cấp

     Nhằm giảm bớt sự hiềm khích trong giới Lục quân do việc chỉ định một sĩ quan Hải quân, Hirohito còn chuẩn tấu phong tướng Tojo lên giữ chức Thứ trưởng Lục quân.

Hirohito có vai trò tích cực trong việc chỉ định các nhân sự cao cấp

     Ngay từ khi ngồi lên ngai vàng, Hirohito đã thể hiện một vai trò tích cực trong việc chi định các nhân sự cao cấp. Những lúc đó, ông luôn áp đặt điều kiện, chi bảo thủ tướng kế nhiệm rằng phải làm thế này thế kia hoặc chi định ai đó vào bộ này bộ kia để những người này có thể kiểm soát một người đứng đâu lĩnh vực nào đó.116 Thực chất, chính ông và các cố vấn của minh đã gây bất ổn cho cơ chế chính phù đảng phái bằng cách cương quyết chi định ai sẽ làm thủ tướng kế nhiệm. Giờ đây, khi cuộc chiến tranh với Trung Quốc vẫn kéo dài và tình hình ngoại giao ở châu Âu đang căng thẳng, sự can thiệp của ông vào các vấn đề này lại càng gia tăng. Sự can thiệp đó xuất phát từ ý muốn của bản thân ông và được che dấu một cách có chủ ý trước công chúng. Khi có những đề xuất mới từ ban chi huy tối cao Lục quân về việc liên minh quân sự với Đức đế Nhật Bản trở thành một bộ phận trong khối liên minh chống Anh-Mỹ, Hirohito vần tiếp tục phản đối. Ông một mặt cho rằng chính phủ phải tập trung vào việc sớm kết thúc cuộc chiến tranh với Trung Quốc và không đuợc kết thân với Đức trừ phi đế chống lại Liên Xô.
      Ba tháng sau khi Yonai nhậm chức thủ tướng, bắt đầu từ tháng Tư, Đúc xâm lược Tây Âu, hoàn tất việc tái cơ cấu mạnh mẽ các quan hệ quốc tế mà nước này bắt đâu từ 8 tháng trước bàng việc xâm lược Ba-lan. Lần lượt từng nước một, các quốc gia độc lập còn lại ở châu Âu thay nhau sụp đổ: Na Uy, Đan Mạch, Luých-xăm-bua, Bỉ, Hà Lan và cuối củng là Pháp, dù cũng có một chút kháng cự và quân Anh chi rút lui ở những phút chót. Chi trong một đêm, quan niệm địa lý chính trị ở Tokyo thay đổi hân. Thắng lợi của Quốc xã ở châu Âu tạo ra thời cơ chưa từng có để Nhật tiếp quản các thuộc địa ở châu Á của Anh, Pháp và Hà Lan. Tham vọng thu lợi và bù đâp cho sự yếu kém do phải bám đuôi sức mạnh đang ngày một lớn mạnh của nước Đức, giờ đây đã kiểm soát hầu hết các nguồn tài nguyên ở châu Âu cho tới tận biên giới Liên Xô và đang chuẩn bị xâm lược Anh, tăng lên nhanh chóng. Do Yonai không chịu giải quyết vấn dề tồn đọng từ lâu về việc liên minh với Đức, phe Lục quân ép nội các của ông này từ chức và Hirohito chẳng làm gì để ngăn cản việc đó.



 

Bản chất của Hirohito dần được bộc lộ

         Đây có lẽ là sự thể hiện đúng bản chất thiếu tin tưởng đối với người Nhật của Hirohito; đồng thời nó cũng cho thấy dù không thật sự rõ ràng, sự lo lẳng của ông về mối quan hệ hữu hảo giữa Đức và Liên xô: chẳng có điều gì tốt lành từ một sự hợp tác bất bình thường như vậy cả, vậy nên hãy đề phòng bước đi tiếp theo của cả Liên Xô và Đức. Chiều hôm sau, Hirohito chính thức chi định Hata Shunroku, chuyên gia quân sự mà ông ưa thích và tin cậy làm Bộ trưởng Lục quân.113 Đô đốc đã về hưu Nomura Kichisaburo, người hứa tái thiết lập mối quan hệ tốt với Mỹ, được cử làm tân Bộ trưởng ngoại giao của Abe.

Bản chất của Hirohito dần được bộc lộ

        Trong lúc này, Hitler đã tiết lộ cho các tướng lĩnh của mình vào tháng 5 chiến lược tấn công và tiêu diệt quân đội Đồng Minh và nắm quyền kiểm soát lục địa châu Âu. Lúc bấy giờ Đức đang ở đinh cao sức mạnh trong tương quan với Anh, Pháp, Ba-lan và Hitler quyết định bắt đâu thực hiện một phần kế hoạch của mình. Ngày 1 tháng 9 năm 1939, ngày làm việc dâu tiên của nội các Abe, quân đội Đức xâm lược Ba-lan, bắt đâu một cuộc chiến tranh mới ở châu Âu. Hai ngày sau, Anh và Pháp can thiệp, tuyên chiến với Đức và vào ngày 8 tháng 9, Tống thống Roosevelt, kè thù lớn nhất của Hitler, tuyên bố tình trạng khẩn cấp hạn chế trên toàn quốc.
         Không lầu sau, bất chấp việc tuyên bố trung lập, Mỹ vẫn chuyên chở tới Anh và Pháp ngày càng nhiều hàng tiếp tế quần dụng. Vào tháng 10,
        Roosevelt ra lệnh điều một phần lớn hạm đội của Mỹ đang đóng ở miền Nam California tới Hawaii để giảm bớt sức ép đối với tuyến phòng thù của Anh, Pháp, các thuộc địa của Hà Lan và khu vực Thái Bình Dương. Bằng cách đóng hạm đội tại Trân Châu cảng, ông hy vọng sẽ ngăn cản các thế lực xét lại ở Nhật Bàn đảo ngược tình thế ở Đông Nam Á. Các sự kiện quan trọng này đều diễn ra trong mấy tháng đầu Abe nhậm chức, làm dấy lên nỗi lo sợ ở Tokyo rằng Mỹ cuối củng sẽ nhảy vào cuộc chiến và về phe với Anh, Pháp cho dù nước này đã tuyên bố trung lập. Do không đủ sức đương đâu với tình thế quốc tế mới nên nội các của Abe sụp đổ vào ngày 14 tháng 1 năm 1940.
        Lập tức, một đợt chạy đua ráo riết nhằm chọn ra những người kế nhiệm bắt dâu. Quan thủ ấn Yuasa tham vấn các chính khách cựu trào, thậm chí cả ngài Saionji đáng kính, nhưng trên hết vẫn tuân theo ý chi của Nhật hoàng. Với sự cả quyết của Hirohito, Đô đốc dự bị Yonai, người mà ông đặt nhiều niềm tin, đứng ra lập nội các mới còn Hata được Hirohito yêu cầu ở lại và giúp Yonai trong cương vị Bộ trưởng Lục quân.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: nước nhật bản, Nhật hoàng hirohito
 

Cắt giảm quy mô quân đội và hải quân

        Trừ phi chúng ta cắt giảm quy mô quân đội và Hải quân xuống 1 năm 3 thì khó lòng mà duy trì được… Bọn họ (các lãnh đạo quân sự và Hải quân) đáng ra phải đề phòng tình huống này từ lâu rồi mới phải. Thật không thể chấp nhận được khi bây giờ họ mới làm rối lên thế này.

Cắt giảm quy mô quân đội và hải quân

       Nhưng dĩ nhiên là Hirohito cũng không chi thị cho các tham mưu trưởng của mình phải chấm dứt cuộc chiến tranh ở Trung Quốc hay cắt giảm quy mô gì mà thực ra ông chi túc giận vì những người này đã không lường trước được phản ứng của phía Mỹ mà thôi.
        Vài tuần sau, ngày 23 tháng 8 năm 1939, trong khi hiệp ước đình chiến Xô – Nhật ở biên giới Mông Cổ – Mãn Châu quốc đang được thương thảo ờ Maxtcơva thì Đức đã ký một hiệp định không xâm phạm với kẻ thù tư tưởng của mình là Liên Xô, đi ngược lại Hiệp ước chống Quốc tế Cộng sản Nhật – Đức xăm 1936. Sau ba năm tìm kiếm nền "an ninh chung" không kết quả gì với phương Tây nhằm chống lại sự bành trướng lãnh thổ của Đức ở châu Âu, Stalin tuyên bố liên Xô trung lập và trong một nghị định thư đi kèm hiệp ước, mặc cả với Hitler đế tiếp quản các quốc gia Ban-tích và cuối củng là chia nhau lãnh thổ Ba-lan. Bất ngờ trước sự tráo trở ngoại giao này và không biết phải cát nghĩa ra sao về sự tăng cường sức mạnh to lớn của cả Đức và Liên Xô do Hội Quốc Liên giữa Hitler và Stalin đem lại, nội các Hiranuma từ chức vào sáng 28 tháng 8.
        Hirohito vô cùng tức giận và nhân dịp thay đổi nội các này thông báo cho Cố vấn trưởng Hata rằng ông dự kiến chi định một người ông có thể đáng tin cậy làm Bộ trưởng Lục quân kế tiếp, mà nhất định không được là Rensuke hay Tada Hayao (các tướng lĩnh đã có tên trên mặt báo) và rằng Hata "phải truyền đạt lại điều đó cho Bộ trưởng Lục quân (Itagaki Seishiro)". Trong nhiều tháng qua, sự không hài lòng của Hirohito về các báo cáo của Itagaki ngày càng tăng và có lần ông đã nói thẳng với Itagaki rằng ông này là kẻ thiếu năng lực. Hôm đó là ngày 28, Hirohito bổ nhiệm Tướng Abe làm thù tướng và bảo với ông này (theo lời Konoe nói lại với Kido) hãy chọn Cố vấn trưởng của mình là Hata hay Tướng Umezu Yoshijiro làm Bộ trưởng Lục quân và hãy cố gắng hợp tác với Mỹ và Anh. Tuy vậy, "việc quan trọng nhất" là " duy trì trật tự trong nội bộ". Ông còn cảnh báo phải "rất thận trọng khi chọn bộ trưởng nội vụ và tư pháp".
Từ khóa tìm kiếm nhiều: nuoc nhat ban, nhật hoàng
 

Thứ Ba, 30 tháng 6, 2015

Quan hệ giữa Nhật và Anh trở nên xấu đi

      Do quan hệ giữa Nhật và Anh trở nên xấu đi trong suốt mùa xuân và hè năm 1939 nên đã làm nảy sinh vấn dê tồn đọng là có nên thắt chặt quan hệ với Đức, một ý kiến bị Nhật hoàng phản đối. Khi các đại sứ thân quốc xã là Tướng Oshima Hiroshi ở Béc-lin và Shiratori Toshio ở Rôma từ chối truyền đạt chi thị của Bộ trưởng ngoại giao yêu cầu phải xem xét cẩn trọng các điều khoản để Nhật gia nhập một hiệp ước phe Trục mới thì Hiranuma đã thật sự nổi giận, ông này bẩm báo với Nhật hoàng và Hirohito cũng tỏ ra bực tức nhưng vân quyết định không cho triệu hồi các đại sứ này.

Quan hệ giữa Nhật và Anh trở nên xấu đi

        Sau đó, vào ngày 26 tháng 7 năm 1939, phía Mỹ, sau nhiều lân liên tiếp phản đối hành động của Nhật ở Trung Quốc, thông báo cho chính phủ Hiranuma rằng Mỹ không muốn gia hạn tiếp Hiệp ước Thương mại và Hàng hải Mỹ – Nhật, theo lịch trình sẽ hết hạn vào tháng 01 năm 1940. Cho đến thời điểm đó, chính quyền Roosevelt vẫn theo đuổi một chính sách nhẹ nhàng, xoa dịu đối với Nhật Bản nhung chính sách cơ bản về châu Á của Mỹ vân luôn là duy trì nguyên trạng tình thế của các đế quốc như đã định trong hệ thống hiệp ước Washington. Do vậy, Mỹ giữ vững quan điểm không công nhận bất kỳ thay đổi nào mà Nhật đã bâng vũ lực tạo ra ở Trung Quốc. Roosevelt còn ủng hộ đồng nội tệ Trung Quốc bàng cách tiến hành mua bạc một cách thường xuyên, một chính sách sẽ dẫn đến kết quả là khiến ông góp mặt củng với Anh trong cung ứng ngoại hối giúp Tưởng Giới Thạch ổn định tiền tệ, chống lại sự phổ biến của đồng tiền của quân đội Nhật Bản tại các vùng chiếm đóng và tiếp tục cuộc kháng chiến. Tuy nhiên, với dự đoán rằng chiến tranh sẽ sớm bủng nổ tại châu Âu, Mỹ cũng lưu ý Nhật rằng sẽ có những biện pháp cấm vận kinh tế nghiêm trọng nếu các hành động gây hấn vẫn tiếp diễn. Từ đó về sau, nếu các lãnh đạo Nhật Bản muốn tiếp tục cuộc chiến tranh ở Trung Quốc, họ sẽ phải thận trọng hơn với những phản ứng của phía Mỹ vì Nhật vẫn phải lệ thuộc vào các nguồn nhập khẩu quan trọng từ Mỹ để phát động chiến tranh.
       Hirohito phàn nàn với Cố vấn trưởng Hata Shunroku ngày 05 tháng 8 ngay sau phản ứng của Mỹ rằng: "Đây có thế là một đòn nặng xét về phôi kim loại và xăng dầu. Cho dù ta vẫn có thể mua (xăng dâu và kim loại thô) trong 6 tháng tới nhung chúng ta sẽ lập tức gặp phải khó khăn ngay sau đó". 
Từ khóa tìm kiếm nhiều: dat nuoc nhat ban, Nhật hoàng hirohito
 

Thương vong của Nhật tăng do chiến tranh

       Thương vong của Nhật kể cả quân tăng viện từ Mãn Châu quốc lên đến 18.925 chết, bị thương hoặc mất tích, gần bâng cả một sư đoàn.102 Những sĩ quan gây ra sự kiện thảm kịch Nặc Môn Khâm là chỉ huy quân đoàn Quan Đông, Tướng Ueda Kenkichi và hai sĩ quan tham mưu cao cấp của ông này là Thiếu tá Tsuji Masanobu và Trung tá Hattori Takushiro, tuy vậy chi bị thuyên chuyển. Không sách lược hay phương pháp quân sự nào được hoạch định lại. Một lân nữa, Nhật hoàng lại không chịu trừng phạt những kẻ có tội. Năm 1941, ông thậm chí còn cho Tsuji và Hattori thăng cấp và đảm nhiệm những vị trí quan trọng trong Bộ tổng tham mưu Lục quân, giống như ông đã cho bổ nhiệm và thăng chức cho những thủ phạm gây ra sự kiện Mãn Châu vào chi huy sở ở Tokyo.

Thương vong của Nhật tăng do chiến tranh

         Hơn nữa, có vẻ như các sĩ quan liên đới đã hành động hợp pháp dựa trên văn kiện "Sơ lược chính sách đối phó với tranh chấp dọc biên giới Mãn Châu – Liên Xô" mà Hirohito mới chuẩn tấu không lâu trước khi sự kiện nổ ra. Vì quân đội chi làm theo lệnh mà ông đã phê chuẩn nên chắc chắn ông không muốn trừng phạt ai cả, cũng như ban chi huy tối cao Lục quân cũng không thấy cần thiết phải chú ý thêm tới một hành động bất cẩn và có kết cục bi đát đến vậy.
       Mùa hè 1939, nội các của Hiranuma lại phải đối mặt với một vấn dề ngoại giao nghiêm trọng khác xuất phát từ cuộc chiến tranh kéo dài ở Trung Quốc. Trong mấy tháng liền, Quân đoàn khu vực miền Bắc Trung Quốc tỏ ra không hài lòng với quyết định của Luân Đôn nhằm bình ổn đồng tiền của Trung Quốc. Với cáo buộc có sự hiện diện của quân khủng bố Trung Quốc hoạt động bên trong vùng tô giới của Anh ở thành phố Thiên Tân bị chiếm đóng, binh đoàn này bắt đâu gây áp lực lên khu nhượng địa. 
        Quân Nhật bao vây toàn bộ khu tô giới bảng hàng rào điện và tiến hành khám xét người nước ngoài để tìm kiếm tiền Dân quốc đã bị cấm. Đến giữa tháng 6, quân Nhật leo thang hành động khiêu khích lên mức cấm vận đường toàn bộ và khám người các công dân Anh, cả nam lẫn nữ. Đồng thời, ở trong nước, phe Lục quân và cánh hữu phát động một chiến dịch tuyên truyền chống Anh. Trước sự hớn hở của các lãnh đạo Lục quân, Kiđo, bộ trưởng nội vụ và cố vấn thân cận của Hiranuma, từ chối trấn áp chiến dịch này cho dù có làm Hirohito hơi phật lòng.
Từ khóa tìm kiếm nhiều: đất nước nhật bản, nhật hoàng